ALES puanı nasıl hesaplanır sorusunun kısa cevabı şudur: ÖSYM önce her testte net bulur, sonra neti standart puana çevirir. Ardından sayısal, sözel ve eşit ağırlık için üç ağırlıklı puan hesaplar. Son adımda bu puanları 100 üzerinden ALES puanına dönüştürür. Bu rehberde her adımı 2026-ALES Başvuru Kılavuzu’nun madde numaralarıyla anlatıyor, sayılarla örnekliyoruz.
ALES puanı nasıl hesaplanır? Kısa cevap
Hesaplama dört adımdan oluşur. Kılavuzun 3.9 maddesi (s. 23) bu adımların hepsini tek bir paragrafta tanımlar. Aşağıdaki tabloda her adımı, kullanılan kuralı ve sonucun kesin mi tahmini mi olduğunu özetledik.
| Adım | Ne yapılır? | Kural (2026-ALES Kılavuzu) | Kendiniz hesaplayabilir misiniz? |
|---|---|---|---|
| 1. Net | Doğru sayısından yanlışların dörtte biri çıkarılır | md. 3.9 | Evet, kesin |
| 2. Standart puan | Ham puan, ortalaması 50 ve standart sapması 10 olan ölçeğe çevrilir | md. 3.9 | Hayır, oturum istatistiği gerekir |
| 3. Ağırlıklı puan | Sayısal ve sözel standart puan 0,75/0,25, 0,25/0,75 veya 0,50/0,50 ile birleştirilir | md. 3.9, “ALES Puan Türleri ve Test Ağırlıkları” tablosu | Formül kesin, sonuç tahmini |
| 4. ALES puanı | Ağırlıklı puan, 70 + 30 formülüyle 100’lük ölçeğe taşınır | md. 3.9, s. 23 | Yalnız tahmini |
Kaynak: ÖSYM 2026-ALES Başvuru Kılavuzu, md. 3.1 ve md. 3.9. Bu kılavuz ALES/1, ALES/2 ve ALES/3 oturumlarının ortak kılavuzudur.
ALES’te hangi testler var, kaç soru sorulur?
Kılavuzun 3.1 maddesine (s. 15) göre sınavda iki test vardır. Sayısal Testi 50 sorudan oluşur ve sayısal-mantıksal akıl yürütmeyi ölçer. Sözel Testi de 50 sorudur ve sözel akıl yürütmeyi ölçer. Ayrıca sorular belirli bir lisans programının bilgisini ölçmez. Bu nedenle farklı bölümlerden mezun olanlar aynı sınava girer.
Ayrıca madde 1.3’e göre cevaplama süresi 150 dakikadır ve sınav saat 10.15’te başlar. Yani toplam 100 soru için süre tek bloktur. Dolayısıyla iki test arasında süreyi nasıl paylaştıracağınıza siz karar verirsiniz.
| Test | Soru sayısı | Ölçülen beceri | Net kuralı |
|---|---|---|---|
| Sayısal Testi | 50 | Sayısal ve mantıksal akıl yürütme | D − Y/4 |
| Sözel Testi | 50 | Sözel akıl yürütme | D − Y/4 |
ALES puanı nasıl hesaplanır? 1. adım: net
İlk adım ham puandır; kılavuz bunu “doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak” bulur. Kısacası dört yanlış bir doğruyu götürür. Boş bıraktığınız sorular ise neti etkilemez.
Örnek: Bir aday Sayısal Testinde 32 doğru, 12 yanlış yapıp 6 soruyu boş bıraksın. Sayısal neti 32 − 12/4 = 29 olur. Aynı aday Sözel Testinde 40 doğru, 8 yanlış yapsın. Bu kez sözel net 40 − 8/4 = 38 olur.
Bu nedenle bu adım tamamen kesindir. Deneme sonuçlarınızı hızlıca çevirmek isterseniz net hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
2. adım: Ham puan standart puana nasıl dönüşür?
Kılavuz, her test için o oturumdaki adayların ham puan ortalamasını ve standart sapmasını ayrı ayrı hesaplar. Ardından her adayın ham puanını ortalaması 50, standart sapması 10 olan ölçeğe taşır. Böylece her aday için bir Sayısal ve bir Sözel Standart Puan (SP) çıkar.
Bu dönüşümün genel biçimi şöyledir: SP = 50 + 10 × (adayın neti − testin ortalaması) / testin standart sapması. Başka bir deyişle ortalamada kalan adayın SP’si 50 olur. Ortalamanın bir standart sapma üstündeki aday ise 60 alır.
Ancak burada önemli bir sınır var. ÖSYM, ALES oturumları için test ortalamalarını ve standart sapmalarını yayımlamıyor. Bu nedenle aşağıdaki örnekteki istatistikler gerçek veri değildir.
Örnek (varsayımsal istatistik): Sayısal testin ortalaması 20, standart sapması 10 olsun. Sözel testin ortalaması 30, standart sapması 8 olsun. Buna göre sayısal SP = 50 + 10 × (29 − 20) / 10 = 59. Sözel SP ise 50 + 10 × (38 − 30) / 8 = 60 çıkar (tahmini).
3. adım: Sayısal, sözel ve EA ağırlıklı puan nasıl bulunur?
Böylece standart puanlar hazır olunca üç ağırlıklı puan (AP) hesaplanır. Kılavuzun 3.9 maddesindeki tablo, her puan türünde testlerin ağırlığını şöyle verir:
| Puan türü | Sayısal Testi ağırlığı | Sözel Testi ağırlığı |
|---|---|---|
| ALES Sayısal Puanı | 0,75 | 0,25 |
| ALES Sözel Puanı | 0,25 | 0,75 |
| ALES Eşit Ağırlık Puanı | 0,50 | 0,50 |
Örnek (devam): SP’ler 59 ve 60 olduğuna göre üç ağırlıklı puan şöyle çıkar:
- Sayısal AP: 0,75 × 59 + 0,25 × 60 = 59,25
- Sözel AP: 0,25 × 59 + 0,75 × 60 = 59,75
- Eşit ağırlık AP: 0,50 × 59 + 0,50 × 60 = 59,50
Görüldüğü gibi ağırlıklar, güçlü olduğunuz testi öne çıkarır. Örneğin sözel neti yüksek bir aday sözel puanında daha avantajlıdır. Bu yüzden başvuracağınız programın puan türünü önceden bilmek çalışma planını da etkiler.

4. adım: ALES puanı nasıl hesaplanır, 100’lük ölçeğe nasıl geçilir?
Son adımda her ağırlıklı puan, kılavuzdaki formülle 100 üzerinden puana dönüştürülür:
ALES Puanı = 70 + 30 × [2 × (AP − X) − S] / [2 × (B − X) − S]
Formülde AP, adayın ağırlıklı puanıdır. X ağırlıklı puanların ortalaması, S standart sapması, B ise en büyüğüdür. Bu üç değer her puan türü için o oturumdaki tüm adaylardan hesaplanır. Dolayısıyla aynı ağırlıklı puan farklı oturumlarda farklı ALES puanına dönüşebilir.
Bunun yanında formülün iki kolay sonucu var. Birincisi, AP oturumun en büyük değerine (B) eşitse sonuç tam 100 olur. İkincisi, AP ortalamanın yarım standart sapma üstündeyse (AP = X + S/2) sonuç tam 70 çıkar. Bu, cebirle kontrol edilebilen matematiksel bir sonuçtur.
Tam örnek: ALES puanı nasıl hesaplanır, adım adım?
Şimdi aynı adayın sayısal puanını sonuna kadar götürelim. Yine de oturum değerlerini ÖSYM yayımlamadığı için X, S ve B’yi biz seçiyoruz.
Örnek (varsayımsal istatistik): Sayısal puan türünde X = 50, S = 8 ve B = 82 olsun. Adayın sayısal AP’si 59,25 idi. Önce pay: 2 × (59,25 − 50) − 8 = 10,5. Sonra payda: 2 × (82 − 50) − 8 = 56. Böylece ALES sayısal puanı 70 + 30 × 10,5 / 56 ≈ 75,63 olur (tahmini).
| Puan türü | AP | Varsayılan X / S / B | Tahmini ALES puanı |
|---|---|---|---|
| Sayısal | 59,25 | 50 / 8 / 82 | ≈ 75,63 |
| Sözel | 59,75 | 50 / 8 / 80 | ≈ 76,63 |
| Eşit ağırlık | 59,50 | 50 / 8 / 81 | ≈ 76,11 |
Tablodaki X, S ve B değerleri örnek varsayımdır; gerçek oturum değerleri farklı olabilir. Ayrıca X’i 50 seçmemizin bir gerekçesi var. İki standart puanın ortalaması 50 olduğundan, ağırlıklı ortalamaları da 50’ye yakın çıkması beklenir. Öte yandan S ve B için böyle bir kestirim yapılamaz.
Bir net ALES puanını ne kadar değiştirir?
Bu soru, çalışma planı yaparken sık sorulur. Kesin bir karşılığı yoktur; çünkü bir netin değeri testin standart sapmasına bağlıdır. Yine de formül, hangi testin hangi puan türünü daha çok etkilediğini açıkça gösterir.
Örnek (varsayımsal istatistik): Sayısal testin standart sapması 10 olsun. Bu durumda fazladan bir sayısal net, sayısal SP’yi 1 puan artırır. Sonuç olarak sayısal AP 0,75, eşit ağırlık AP 0,50, sözel AP ise yalnızca 0,25 puan yükselir (tahmini). Aynı mantıkla sözel testteki bir net, en çok sözel puanı etkiler.
Kısacası hedef programınız sayısal puan türüyle öğrenci alıyorsa sayısal testteki her net, iki testin standart sapması eşitse sözel netin üç katı ağırlık taşır. Öte yandan eşit ağırlıkta iki testin katkısı birbirine eşittir. Bu bilgi, ALES puanı nasıl hesaplanır sorusunun pratik tarafıdır: hangi teste zaman ayıracağınızı puan türünüz belirler.
Hangi puan türü ve kaç puan sizin için önemli?
Hesaplama üç puan verir; fakat başvuruda genellikle yalnız biri kullanılır. Kılavuzun 1.7 maddesi (s. 2) lisansüstü başvurularda, programın puan türünde en az 55 puan şartı koyar. Lisans diplomasıyla doktoraya başvuranlar için bu sınır en az 80’dir. Tezsiz yüksek lisans programları için senatolar daha düşük bir puan belirleyebilir.
Bunun yanı sıra üniversiteler bu sınırların üstünde puan isteyebilir. Aynı maddeye göre ALES’in değerlendirmedeki ağırlığı yüzde 50’den az olamaz. Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadroları için ise madde 1.6, alandaki puan türünde 70 puanı başarı sınırı sayar.
| Amaç | Kılavuzdaki en az puan | Madde |
|---|---|---|
| Lisansüstü program (puan türünde) | 55 | md. 1.7 |
| Lisans diplomasıyla doktora | 80 | md. 1.7 |
| Öğretim/araştırma görevlisi kadrosu | 70 | md. 1.6 |
Sonuçlar açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir (md. 1.5). Geçerlilik süresinin nasıl sayıldığını ALES geçerlilik süresi rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Kendi puanınızı nasıl tahmin edebilirsiniz?
Netlerinizi kesin olarak hesaplayabilirsiniz; ama 100’lük ALES puanını yalnız tahmin edebilirsiniz. Çünkü formüldeki ortalama, standart sapma ve en büyük değer oturum bitince adayların cevaplarından hesaplanır.
ALES puan hesaplama aracımız bu yüzden varsayılan olarak netlerinizi ve ağırlıklı netinizi gösterir. Örneğin 29 sayısal ve 38 sözel net için ağırlıklı netler sayısalda 31,25, sözelde 35,75, eşit ağırlıkta 33,5 olur. Bu değerler resmî puan değildir; yalnızca puan türleri arasında karşılaştırma sağlar. Ayrıca kendi istatistik varsayımlarınızı girerseniz araç tahmini bir 100’lük puan da üretir.
Özellikle sınava ne kadar zaman kaldığını takip etmek için ALES geri sayım sayfasına da bakabilirsiniz. ÖSYM’nin 2027 Yılı Sınav Takvimi’ne göre 2027 oturumları 18 Nisan, 11 Temmuz ve 28 Kasım 2027’dedir. Kılavuza göre 2026’nın son oturumu ALES/3 ise 29 Kasım 2026’da yapılacak.
ALES puanı nasıl hesaplanır? Sık sorulan sorular
ALES’te yanlışlar doğruyu götürür mü?
Evet. Kılavuzun 3.9 maddesine göre her testte yanlış sayısının dörtte biri doğru sayısından çıkarılır. Bu nedenle dört yanlış bir doğruyu siler. Boş sorular ise nete etki etmez.
Aynı net her oturumda aynı puanı verir mi?
Vermeyebilir. Standart puan ve 100’lük dönüşüm, o oturuma giren adayların ortalamasına, standart sapmasına ve en yüksek puanına bağlıdır. Sonuç olarak zor bir oturumda aynı net daha yüksek puana dönüşebilir.
ALES puanı 100’ü geçebilir mi?
Formüle göre geçemez. Oturumdaki en büyük ağırlıklı puana sahip aday tam 100 alır. Dolayısıyla diğer adayların puanı bu değerin altında kalır.
ALES puanı nasıl hesaplanır, hesaplayıcılar kesin mi?
Hayır. Net hesabı kesindir; fakat ÖSYM oturum istatistiklerini yayımlamadığı için 100’lük puan her araçta tahminidir. Örneğin farklı araçlar farklı varsayımlar kullandığından aynı netlere farklı puan gösterebilir.
İptal edilen sorular puanı nasıl etkiler?
Kılavuza göre iptal edilen sorular değerlendirme dışı kalır. Böylece kalan geçerli soruların puan değeri yeniden belirlenir. Cevabı değişen sorularda ise güncellenen cevap anahtarı esas alınır.
Sonuç belgesinde hangi bilgiler yer alır?
Madde 3.10’a göre sonuçlarda testlerdeki doğru ve yanlış sayıları, üç ALES puanı ve bu puanlara göre başarı sıraları bulunur. Sonuçlara ÖSYM’nin sonuç sisteminden T.C. kimlik numarası ve şifreyle ulaşılır; belge adrese gönderilmez.
Bu yazıdaki kurallar ÖSYM 2026-ALES Başvuru Kılavuzu’ndan (md. 1.3, 1.5, 1.6, 1.7, 3.1, 3.9 ve 3.10) alınmıştır. “Örnek” ve “tahmini” etiketli sayılar resmî veri değildir. 2027 kılavuzu yayımlandığında maddeleri yeniden kontrol edeceğiz.




